بزرگ بود و از اهالی امروز (2) - سیر بی سلوک ( مجاهدیان )
سفارش تبلیغ
صبا ویژن
یادنامه علامه کمالی

بزرگ بود

و

از اهالی امروز (2)

روزنامه جمهوری (ص مقالات)

زندگی و زمانه

عالم متضلع و قرآن شناس بزرگ زمانه[1] آیت الله سید علی کمالی دزفولی(ره) ـ متولد 6 آذر 1290 ش/ متوفی 30 اسفند 1383 ش ـ از «منادیان بازگشت به قرآن در عصر حاضر[2]» و از «پیشگامان و پیشتازان عمومی سازی فرهنگ قرآنی[3]» و به راستی «پدرجریان قرآن پژوهی معاصر[4]» بود. وی در هفدهم ذی الحجه هزار و سیصد و سی هجری قمری در خانواده ای اهل فقه و عرفان در دارالمومنین دزفول دیده به جهان گشود. اتصال جسمانی و روحانی ایشان به سرچشمه وحی با 29 واسطه نسباً به امام هفتم حضرت امام موسی بن جعفر (ع) می رسید. نیاکان وی از والد معظمشان آیت الله سید رضی الدین (متولد 1311 ق / متوفی 1337 ق)ـ ابن آیت الله سید حسین ظهیر الاسلام ابن آیت الله سید محمد رضا ابن آیت الله سید اسماعیل ـ همه از فرزانگان وادی علم و معرفت بودند؛

نیاکان من جمله خاص الّلهند         ز سرّ قدیم و حدیث آگهند(سیّد[5])

پدرش سید رضی الدین محمد رضا که در سن بیست و شش سالگی دنیا را وداع گفت، از نوابغ خاندان سادات مشهور گوشه[6] بود که در عنفوان جوانی از تعدادی مراجع نجف از جمله آقا سید محمد فیروز آبادی (ره) اجازه اجتهاد داشت. جدّش فقیه و عارف کامل عین الدین میر سید حسین ظهیر الاسلام (متولد 1274 ق / متوفی 1337 ق)، جامع معقول و منقول و از شخصیت های شگفت انگیز روزگار خود بود که شرح شوریدگی و قصه دلدادگی او، دفتری مجزا می طلبد. نگارنده بارها از لسان مبارک علامه کمالی شنید که آثار منظوم عرفانی جدّش متخلص به «سیّد» از حیث «انگیزه بخشی» از آثار مغربی و عراقی و مولوی ـ در دیوان شمس ـ برتراست؛ اما افسوس که ده ها اثر عرفانی، کلامی، فلسفی، فقهی، حدیثی و ادبی وی همچنان چشم به انتظار طبعند. برگی از دفتر چند ده هزار بیتی اشعار عرفانی او را ورق می زنیم:

در خلوت عشق دیـــد  ما  را

چون  دید  بجان خریــــد ما را

بهر دل خود ز خویش و پیـوند

یکباره   بکل   بریــــــد   ما  را

هم گفت  الستُ  هم  بَلی  را

خود گفت و بخود شنیــد ما را

ما  باده  عشق  او  چشیدیم

چون شهد و شکر چشید ما را

چون شانه  بُدیم  بهر  زلفـش

اندر  سر  خود  کشیـــد  ما  را

خیل  و  حَشَم سپاه  عشقش

آمد  به  چمن  چریــــد  ما  را[7]

سید علی کمالی در سنین نونهالی پس از در گذشت پدر در حجر پر مهر جدش آرام گرفت؛ اما پس از چند ماه و با ارتحال پدر بزرگ، به کنف حمایت و تربیّت پر فیض علم و عمل عمش سید صدرالدین موسی ظهیر الاسلام زاده (متولد 1273 ش / متوفی 1322 ش)، از اکابر نطّاق و نویسندگان جنوب ایران[8]، درآمد. از این حیث دوران طفولیت استاد بی شباهت به دوران کودکی جدش خاتم الانبیاء(ص) نیست[9].

استاد درشش سالگی به مکتب خانه رفت. پس از آن تحصیلات ابتدایی را از دزفول آغاز و متوسطه را در اهواز ادامه داد. در این شهر، دو سال از محضر استاد سید محمد محیط طباطبایی (ره) که مدتی مقیم خوزستان گشته بود، استفاده نمود. سپس رحل اقامت به دزفول افکند و درعلوم دینی از حوزه پربار و غنی آن روز دارالمؤمنین بهره های فراوان اندوخت. محضر فضلایی چون آقا سید محمد علی مدرس، آقا سید محمد قاضی، آقا سید محمد علی امام جمعه و آیت الله حاج میرزا هادی معزّی را در دروس سطح  درک نمود و با سعی و شوق فراوان گام در راه تکمیل علوم و معارف دینی نهاد. در سالیان نوجوانی و با بروز استعداد درخشان خود، سخت مورد توجه بزرگان دیار بود. اگر چه در آن سنین، درک محضر فقیه الاسلام مدبر و زعیم مقتدر حوزات علمیه جنوب یعنی حاج شیخ محمدرضا معزی (زیسته در دوره قاجار و اوایل پهلوی، صاحب کلمه التقوی، متوفی1312ش) برای استاد نوجوان مقدور نبود، اما وی همواره از مراحم و عنایات ویژه آن زعیم عالیقدر بهره مند بود؛ هچنانکه آیت الله شیخ محمد باقر معزی و شیوخ انصاری نیز به عین عنایت، نوباوه خوش آتیه شهر را می نگریستند.

استاد محضر آیات عظام میرزا محمد علی معزّی (صاحب دوره فقه استدلالی «تجدیدالدوارس و تحدیدالمدارس» در 8 جلد) و حاج سید اسدالله نبوی را در مباحث خارج فقه و اصول  مغتنم شمرد و در همین سالیان علاوه بر برقراری درس و بحث معمول، به تدریس علومی چون: جبر، هندسه و هیأت همت گماشت که امروزه دیگر در حوزه های سنتی متداول نیست. از شاگردان آیت الله کمالی در این مقطع می توان از مرحوم آیت الله شیخ مصطفی شیخ الاسلام عاملی (متولد 1300 ش/ متوفی 1380 ش) نام برد. در سنوات  1318 تا 1320 شمسی ضمن تشرّفاتی به قم چند صباحی در مدرسه فیضیه، زانوی تلمذ و ادب بر آستان روحانی و علمی حضرت آیت الله العظمی امام خمینی (نوّرالله مضجعه) سائید که تا همیشه با بهجت و افتخار از آن ایام نچندان پایدار یاد می کرد. پس از درگذشت عمش سید صدرالدین و در فواصل دهه بیست و سی خورشیدی، مسؤلیت های سنگین خانوادگی ـ به عنوان بزرگ خاندان ظهیرالاسلام ـ و حوادث سیاسی و اجتماعی این دهه پر تلاطم ـ‌ سالهای 1322 تا  1332 ش ـ ‌آیت الله کمالی را بنا به ضرورت به خود مشغول داشت؛ چنانکه همیشه با یادآوری آن سال های «متارکه[10]» بر اتلاف عمر گرانمایه تأسف می خورد. نامزدی استاد از سوی علماء و اعلام دزفول در انتخابات دوره پانزدهم مجلس شورای ملی (تیر 1326 ش) و کسب مطلق آراء و پیروز ی و عدم اجازه رژیم به ایشان جهت ورود به مجلس، زمینه ساز استحکام رشته ارتباط و مودّت استاد با رجال ملی و مذهبی کشور و در رأس آن ها آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی شد. البته در آن سالیان، توفیقات دیگری نیز رفیق آیت الله کمالی بود؛ از جمله در سراسر خوزستان، هزاران منبر مفید و گیرا در تبیین و دفاع از اسلام ناب و در نقد تفکرات و تبلیغات احمد کسروی برپا کرد و از آنجا که «لحن آب و زمین را خوب می فهمید» در امر کشاورزی بیش از 120 هکتار درخت غرس نمود؛ پس بی جهت نیست که استاد خرمشاهی[11]، ایشان را مصداق کریمه « وَ زَادَهُ بَسْطَةً فِی الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ [12]» می دانست.



[1] . مقاله ای استاد بهاء الدین خرمشاهی به همبن عنوان درباره آیت الله کمالی دارد؛ ر ک: بهاءالدین خرمشاهی، از سیزه تا ستاره، قرآن شناس بزرگ زمانه، ص 85، نوبت اول 1386، نشر قطره.

[2]. ایازی، سید محمد علی، شناخت اجمالی تفسیر قرآن برای همه، ویژه نامه گلستان قرآن، ش 203 ، ص31.   

[3]. همان و نیز محمد علی مهدوی راد، مراسم تجلیل از استادان عبدالمحمد آیتی و سید علی کمالی دزفولی(سرای اهل قلم شانزدهمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران) ، روزنامه اطلاعات 25 اردیبهشت 1382، ص 10، که تأکید می‌کند: «و این تعبیر را من درباره ایشان، به دقت به کار می‌برم؛ یعنی نوع این گونه مطالعاتی که الآن مرسوم شده؛ هم مقاله، هم کتاب، کاری به این سبک سیاق، جلوتر از ایشان در قالب تفسیر و علوم قرآن نمی‌بینیم.»(گلستان قرآن، شماره 149، ص 23) .

[4]. دهدزی، فرید، پیرمرد چشم ماست، گلستان قرآن، ش 195، ص 12.

[5] . تخلص شعری آیت الله سید حسین ظهیر الاسلام دزفولی، با تخلص شعری شاه نعمت الله ولی اشتباه نشود.

[6] . تیره ای از سادات موسوی که از اولاد سید ولی الدین گوشه، مدفون در زردکوه بختیاری می باشند و در دزفول و اطراف سکنی دارند.

[7] . ظهیر الاسلام، سید حسین، کلیات سید، خطی، کتابخانه حوزه علمیه سید اسماعیل، دزفول.

[8] . صاحب آثاری چون: «شکرستان» در تاریخ شش هزار ساله خوزستان، سیاست حجازی، صدر التواریخ، شمس الظلام فی التاریخ ظهیر الاسلام، گلزار حجازی، نعم الظهیر فی طلب اکسیر، ترجمه کتاب Story of Mohammed از خانم «الن» به نام «ظهور محمد». برای اطلاعات بیشتر ر ک: خاندان سادات گوشه، سید محمد علی امام، ص 285 و نیز به جلد دوم تاریخ علماء و روحانیت دزفول، علی راجی.

[9] . بنا بر تصریح حجت الاسلام والمسلمین دکتر محسن حیدری نماینده محترم مجلس خبرگان رهبری استان خوزستان در سخنرانی سالروز رحلت علامه کمالی در مسجد جامع دزفول.

[10] .  تعبییر استاد از آن سال های فعالیت های اجتماعی ـ سیاسی.

[11] . خرمشاهی، بهاء الدین، نکوداشت قرآن پژوه پیشکسوت استاد کمالی دزفولی، در سایه سار وحی، نشست 9، ص14، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

[12] . بقره: 247.



  • کلمات کلیدی :
  • نوشته شده توسط سید مجتبی مجاهدیان در سه شنبه 87/12/20 و ساعت 4:3 عصر | نظرات دیگران()

    لیست کل یادداشت های این وبلاگ
    درباره خودم
    سیر بی سلوک                  (   مجاهدیان  )
    سید مجتبی مجاهدیان
    باز کن دکان که وقت عاشقی ست
    لینک به وبلاگ
    منوی اصلی
     RSS 
     Atom 
    صفحه نخست
    پست الکترونیک
    صفحه ی مشخصات
    خانگی سازی
    ذخیره کردن صفحه
    اضافه به علاقه مندیها
    دسته بندی یادداشت ها

    نوشته های پیشین
    کتابنامه هزار سخن
    گفتگوی قرآن پژوهانه با خرمشاهی
    گفتگوهای مهدوی
    رفعت اگر خواهی بیا(گپی با دکتر عصام العماد)
    امام خمینی، نه چون دیگران
    قرآن شیعه؟!
    به یاد بانوی آب و آینه
    اسفندیار یا غضنفر؟!
    آقای رئیس جمهور؛ مسئله!
    بدون شرح!
    تمنّای نگاه
    و گاه در رگ یک حرف خیمه باید زد
    زندگی را به طمع گیر مده!
    بحر در کوزه ای
    نقد نقد صوفی
    در کوی مدعیان
    من از مصاحبت آفتاب می آیم
    قصه ارباب حکمت
    بابا تقی
    استثنایی که به قاعده تبدیل نشد
    شعر بی دروغ
    صوفی بی صفا نمی خواهم (1)
    صوفی بی صفا نمی خواهم (2)
    صوفی بی صفا نمی خواهم (3)
    دو ناشنیده از شهید مدرس
    پرسمان عرفان کیهانی؟!
    زبان تازه ما بود
    ای کربلا کنم فلکت نام یا چمن؟!
    سوشیانس
    پیام پیروزی
    سین مثل سرقت!
    بزرگ بود و از اهالی امروز (1)
    بزرگ بود و از اهالی امروز (2)
    بزرگ بود و از اهالی امروز(3)
    آماده سازی قانون تفسیر
    سیره قرآن پژوهی کمالی (1)
    سیره قرآن پژوهی کمالی (2)
    سیره قرآن پژوهی کمالی (3)
    قانون تفسیر؛ مانیفیست قرآن پژوهی نوین(1)
    قانون تفسیر؛ مانیفیست قرآن پژوهی نوین(2)
    خبرگان در نظریه انتصاب
    در محضر مفسر (1)
    حذف مستفزّات
    در محضر مفسر (2)
    جمال جمیل استاد(1)
    جمال جمیل استاد(2)
    12 نکته در باب ولایت فقیه
    هویت غیبیه (1)
    هویت غیبیه (2)
    گستره عرفان

    آمار وبلاگ
    مجموع بازدیدها : 226192
    پیوندهای روزانه
    لینک دوستان
    علویان
    کانون اندیشه جوان
    کوهپایه
    مقام عشق
    حمایت مردمی دکتر احمدی نژاد
    دکتر رحمت سخنی
    مستانه
    سلام شهدا
    خدا، یه کاری کن ...
    یک طلبه با عبای مشکی
    شهدای استان خراسان

    چفیه
    COMPUTER&NETWORK
    موعود
    نگاه منتظر
    ثانیه
    همکلاس
    آینه های عارف
    زندگی
    شب های مهتابی
    صفحات خط خطی
    زورخانه باباعلی
    کبو ترانه .... تا بام ملکوت
    عشق سرخ
    آرامش جاویدان در پرتو آموزه های اسلام
    آقازاده ـ علیرضا احمدی نژاد
    mansour13
    پیامبر اعظم
    دانستنیهای ایران زمین
    درد شکفتن
    یا زهرا(س)
    منتظر بیداری
    شیلو عج
    خط سرخ شهادت
    بسیجی سیاسی
    دم مسیحایی
    تنهاترین سردار
    کبوترانه
    اباصالحی
    صفحه‌ی 21 -:- Page21
    شمیم حیات
    صعصعه
    مشاوره و مقالات روانشناسی و
    صفحات انتظار در فراق گل نرگس
    دانشمند
    مسیح اندیمشک
    پرواز
    موتور سنگین ... HONDA - SUZUKI ... موتور سنگین
    اولی الابصار
    راز و نیاز با خدا
    تا ریشه هست، جوانه باید زد...
    خلوت تنهایی
    محمدرضا جاودانی
    روح .راه .ارامش
    آیین عشق (سیدمهدی میرمسیب)
    باور
    خاطرات
    صوفیان رند
    محمد کاظم روحانی نژاد
    دکتر محمدصادق کوشکی
    دست خط ـ پاکروان
    سایت آموزه
    آخرین مسافر
    فرهنگ و ارتباطات ـ دکتر آشنا
    دات ـ دکتر یونس شکرخواه
    تصوف از نگاهی نو
    خاکستر
    طلبه ای از نسل سوم
    نهج البلاغه
    تک ستاره
    گل آقا
    ساجد ـ سایت جامع دفاع مقدس
    تاسیانه
    عملیات تلمود
    نوشتارهای قاسم روانبخش
    کوهنوردی و ....
    سوتک
    سلام آقا
    مازیار ناظمی
    هنر جنگ
    مسعود ده نمکی
    خیال های شهری ـ سید ضیاء الدین شفیعی
    مطالعات سیاست، امنیت و جهانی شدن
    سید عبدالجواد موسوی
    حضرت عشق ـ علیرضا قزوه
    خرقه پشمینه
    ملّا ـ ابوالفضل زرویی نصرآباد
    7 چشمه
    مرصاد
    محمد صالح علا
    سعید حدادیان
    استاد محمدرضا حکیمی
    پرسمان قرآنی
    موعود
    حسن رحیم پور ازغدی
    علامه مطهری
    صادقین
    ماهنامه معارف
    کتاب نقد
    ترجمان وحی
    ایران سهراب
    علامه حسن زاده آملی
    کامران نجف زاده
    پیام وصل
    شاگرد استاد طیب
    ملک الشعرای بهار
    پارس قرآن
    ابنا
    محمدرضا سرشار ـ رضا رهگذر
    بوالفضول الشعرا
    روزنامه ها
    سایت های خبری و خبرگزاری ها
    دکتر میرجلال الدین کزازی
    تفسیر مقام معظم رهبری
    نوای قرآن
    احادیث
    سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
    دکتر عبدالحسن خسروپناه
    علامه سید محمد حسین طهرانی
    مرکز اسناد انقلاب اسلامی
    گناباد 110
    علی اکبر جوانفکر
    زیباترین شکیب
    پیامبر امید
    استاد فرشچیان
    عین صاد
    سال های تاکنون ـ عبدالجبار کاکایی
    مطالعات شیعه شناسی
    شیعه شناسی
    دیکشنری آنلاین
    صحیفه سجادیه
    یاداشت های شخصی احمدی نژاد
    رضا امیرخانی
    آیت الله مصباح یزدی
    دکتر مهدی مطهری نیا
    دانش نامه موضوعی قرآن
    دایرةالمعارف قرآن
    فرهنگ قرآن
    پرسمان های قرآنی
    پایگاه های قرآن پژوهی
    دکتر نجف لک زایی
    میثم رشیدی مهرآبادی
    مرکز پوهشی میراث مکتوب
    بانک اطلاعات نشریات کشور
    جدید نیوز
    پایگاه اطلاع رسانی وهابیت و ادیان ساختگی
    پایگاه علمی جهاد دانشگاهی
    آستان قدس رضوی
    حزب الله لبنان
    خانه کتاب اشا
    دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران
    کلینیک طب ایرانی
    نشریه الکترونیک چارقد
    دزفول من
    انجمن شاعران ایران
    پایگاه اینترنتی شعیب
    دکتر افشین یداللهی
    نشریه الکترونیکی پرسمان
    مرکز تعلیمات اسلامی واشنگتن
    مرکز اسلامی انگلیس
    شهید دکتر چمران
    دریا
    عرفان ـ استاد حسین انصاریان
    هر آینه آه ـ جواد زهتاب
    اهدنا الصراط المستقیم
    ری را ـ کتابخانه آزاد فارسی
    آیت الله العظمی بهجت
    منصورون
    کانون جلسات قرآن دزفول
    رویش مبارک
    لغت نامه دهخدا_فرهنگ معین
    عباد صالح خدا
    راه و رسم طلبگی
    خبرهای صوفیه
    نسیم مطهر
    شبکه اطلاع رسانی هادی
    دیر تش باد
    زیارت مجازی امام رضا
    قربانیان سلاح های شیمیایی
    آینده روشن ـ تخصصی مهدویت
    آرماگدون armageddon
    بانک اشعار عاشورایی
    کتاب های تفسیر و علوم قرآن
    دکتر حسین کچوئیان
    راوی خاک

    لوگوی دوستان


























    خبر نامه
     
    وضعیت من در یاهو
    موسیقی وبلاگ
    ParsiBlog.comپیشرفته ترین سیستم مدیریت وبلاگ فارسی

    <script src="http://mjmafi1.googlepages.com/clock30.js" language=javascript>>